Ten sławny pułk polskiej kawalerii nazwą
i częsciowo tradycją nawiązuje wprawdzie do szwoleżerów gwardii
Napoleona, którzy okryli się nieśmiertelną chwałą zdobywając wąwóz
Somosierry, ale swój bezpośredni rodowód wywodzi z 2 Pułku Ułanów
Legionowych, którego 2 szwadron wykonał w dniu 13 czerwca 1915 roku z
nie mniejszym męstwem szarżę pod Rokitną.
Szwoleżerowie Rokitniańscy wyróżnili się
równie bohaterką postawą w bitwie z bolszewikami pod Komarowem i w
zagonie na Korosteń. Otrzymali za udział w wojnie 1920 roku największą
ilość Krzyży Virtuti Militarii ze wszystkich pułków kawalerii.
Dzielność i ofiarność Pułku oddają strofy wiersza autorstwa Edmunda Bindera:
Drugi Pułk szwoleżerów-to są krwi zasługi Szarży, w której polegli pułku bohatery... Polsko!... Tobie ten pułk dał krwi serdecznej strugi... Szable w dłoń!... huragan!... to są szwoleżery!...
W okresie międzywojennym pułk stacjonował początkowo w Krakowie, potem w Starogardzie Gdańskim.
Barwami pułku był biały proporczyk z
amarantowym paskiem pośrodku i biały otok na okrągłej czapce. Swoje
święto pułk obchodził w rocznicę bitwy pod Rokitną.
Pułk wyróżniał się manierami
arystokratycznymi oraz odnosił sukcesy w hippice. Służył w nim m.in. mjr
Henryk Dobrzański późniejszy „Hubal" oraz rotmistrz Zdzisław
Rozwadowski, właściciel majątku ziemskiego w Piaskowicach koło
Parzęczewa.
Te wyróżniające pułk cechy opiewają następujące żurawiejki (kawaleryjskie przyśpiewki):
W kawalerii wyższa sfera Nosi barwy szwoleżera. Lance do boju, Szable w dłoń. Bolszewika goń, goń, goń!
Dzielnie skaczą przez bariery Rokitniańskie Szwoleżery. Lance do boju, Szable w dłoń. Bolszewika goń, goń, goń!
W 1939 roku pułk toczył ciężkie walki na
Pomorzu, gdzie poniósł duże straty. W składzie Zbiorczego Pułku
Pomorskiej Brygady Kawalerii dwoma szwadronami, 3-konnym i kolarskim
brał udział w Bitwie nad Bzurą osłaniając od zachodu uderzenie Armii
„Poznań"
Szwadron kolarzy w zaciętym boju z
przeważającymi siłami nieprzyjaciela po trzykrotnym natarciu zdobył Górę
Marii pod Ozorkowem, a 3-cim szwadronem z 2-gim szwadronem 8
Pułku Strzelców Konnych zatrzymał w Orle atak kompanii niemieckich
czołgów.
Kontynuatorami tradycji Pułku, a w szczególności jego szwadronu kolarskiego są:
od
2000 roku Sekcja Kolarska „Szwadron" im. 2 Pułku Szwoleżerów
Rokitnianskich przy Oddziale PTTK w Ozorkowie, od 2006 roku
Stowarzyszenie Szwadron Kawalerii im. 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich
w Starogardzie Gdańskim.
Członek Szefostwa „Szwadronu"
do spraw informacji
Stanisław Frątczak
Sekcja Kolarska Szwadron 
